Halk arasında başta deprem olmak üzere birçok felaketten koruduğuna inanılan ‘Binbir Hatim’ geleneği, 16 Aralık Cuma günü başlayacak. Kentteki tüm camilerde okunacak olan hatimlerin duası 20 Ocak’ta yapılacak.
Ömer AKARSU
ALBAYRAK
13.12.2011
Yavuz Sultan Selim ve oğlu Kanuni Sultan Süleyman'ın padişahlığı döneminde Tuzcu köyünde mutasarrıflık yapan Pir Ali Baba tarafından başlatılan ‘Binbir Hatim’ geleneği hafta sonu başlayacak.
Pir Ali Baba’nın "Eğer her yıl Binbir hatim okursanız Allah-ü Teala bu memleketi hususiyetle zelzeleden korur." diyerek sahibi bulunduğu 8 köyden 4'ünün gelirini vakfederek başlattığı geleneğin günümüze kadar süre geldiğini aktaran İl Müftüsü Yakup Arslan, 16 Aralık Cuma günü başlayacak 1001 Hatim’lerin hatim duasının 20 Ocak Cuma günü yapılacağını kaydetti.
HERKES KATILABİLİR
Geçtiğimiz yıl 12 binin üzerinde hatim okunduğunu ifade eden Arslan, şu bilgileri verdi: “İsim olarak Binbir Hatim denmesi sizi yanıltmasın, şehrimizde evlerde ve camilerde katılmak isteyen herkesin iştirak edebildiği bu geleneksellik sayesinde her yıl binlerce hatime ulaşılır. Binbir Hatim geleneği, İbrahim Hakkı Konyalı'nın 'Abideleri ve Kitabeleri ile Erzurum Tarihi’ isimli eserine göre 1500'lü yıllarda yaşayan Pir Ali Baba tarafından başlatılmıştır.
Pir Ali Baba'nın yaşadığı dönem Yavuz Sultan Selim ve oğlu Kanuni Sultan Süleyman'ın Osmanlı padişahı olduğu yıllara denk gelmektedir. Bu dönem Osmanlı Devleti'nin yükselme ve gelişme yıllarıdır. Tuzcu köyünde mutasarrıflık yapan Pir Ali Baba rüyasında, Palandöken Dağı’ndan bir büyük dumanın kalkıp Erzurum’un üzerini kapladığını görür. Bu rüyayı görmesi birkaç defa tekrarlanınca Erzurum ulemasını çağırıp gördüğü rüyayı anlatıp tabiri hakkında yorumlarını ister. Ortak yorum, Erzurum’un üzerinde bir bela, musibet dolaşmaktadır. Bu halin ortadan kalkması için ortak karar bütün beldede hemen hatimlerin başlatılması olur. O süre zarfında okunan hatimler sayılır. Okunan toplam hatim sayısı bin bir olmuştur. Bundan sonra her yıl bin bir hatim okunması tavsiye edilir ve devam eder.
Pir Ali Baba “Eğer her yıl bin bir hatim okursanız Allahu Teala bu memleketi hususiyetle depremden ve çeşitli belalardan korur.” diyerek sahibi bulunduğu 8 köyden 4 ünün gelirini tamamen evlatları nezaretinde, Erzurum’da yılda bir defa okunmasını ihdas ettiği bin bir hatimlere vakıf etmiş ve bu hatimler o günden sonra Erzurum'da sürekli okutularak, Birinci Dünya Savaşı’na kadar devam etmiştir. O yıllarda meydana gelen bazı aksamalarla okutulamayan 1001 Hatimler, bir süre sonra Erzurum Müftüsü Hacı Muhammed Sadık Solakzade ve o zamanın Erzurum milletvekillerinden Mühirzade Asım Efendi ile Zihni beyler tarafından yeniden okutulmasının temini için Mustafa Kemal Paşa'dan izin alınarak devam etmiş ve günümüze kadar gelmiştir.”
PİR ALİ BABA KİMDİR?
Pir Ali Baba, Hicri 945 Miladi 1533 yıllarında yaşamış. Bu yıllar aynı zamanda ilim, sanat ve edebiyat alanında büyük gelişmeler olduğu ve günümüze kadar gelen kalıcı eserlerin meydana geldiği dönem olarak biliniyor. Bu ortamda yetişen Pir Ali Baba, âlim, fazıl, zahit bir mübarek zat olup o devrin büyük zenginlerinden sayılıyor. Pir Ali Baba'nın mezarı merkeze bağlı Tepe köy ile Tuzcu köyleri arasında Erzurum Ovası’na nazır kendi adını taşıyan Pir Ali Baba tepesi üzerinde bulunuyor.
